İSLAM DİNİNİN TEMEL KAYNAKLARI

1325 – 2000 YİL SONU SINAV ANALİZİ

1325 – 2000  YİL SONU SINAV ANALİZİ

- AYETLERİN NESH EDİLMESİ; İSLAM DİNİNDE SORUMLULUKLSRIN HAFİFLETİLMESİNDE UYGULANAN YOLLARDAN BİRİ DEĞİLDİR.

- MÜCTEHİD İMAMLARIN FARKLI BÖLGELERE DAĞILMIŞ OLMALARI; TAKLİT DÖNEMİNE GEÇİŞİN SEBEPLERİNDEN BİRİ DEĞİLDİR.

- HÜKÜMDE TAKLİT ; DELİLSİZ OLARAK BAŞKASININ GÖRÜŞÜNÜN VE FİKRİNİN BENİMSENİP KABUL EDİLMESİ, DİR.

- İBNİ HAZM ; İCTİHAD MERTEBESİNE ULAŞMAMIŞ KİMSENİN, AMELİ HÜKÜMLERDE BAŞKASINI TAKLİT ETMESİNİN CAİZ OLMADIĞINI İLERİ SÜREN İSLAM HUKUKÇUSUDUR.

- FAKİHLER; SÜNNETİN BAĞLAYICILIĞINI İÇERİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİRKEN , HÜDA – ZEVAİD TASNİFİNE TABİİ TUTMUŞLARDIR.

- AZİZ ; RAVİ SAYISI HER TABAKADA İKİ KİŞİDEN AŞAĞIYA DÜŞMEYEN HABERLERE, AZİZ DENİR.

- MEVZU; UYDURMA HADİSLERE, MEVZU DENİR.

- HZ. AİŞE; SAHABELER ARASINDA EN ÇOK METİN TENKİDİ  YAPAN KİŞİDİR.

- PEYGAMBERİN, KURANI  ÖNCEKİ KİTAPLARDAN ALDIĞI İDDİASI; MÜŞRİKLERİN KURANIN KAYNAĞINA İLİŞKİN İDDİALAR ARASINDA TER ALMAZ.

-ramazansaman-

1325 - İSLAM DİNİNİN TEMEL KAYNAKLARI ; ÜNİTE :19

1325 - İSLAM DİNİNİN TEMEL KAYNAKLARI ; ÜNİTE :19

** İCTİHAD YAPACAK EHLİYETE SAHİP OLMAYAN BİR KİMSE;

1-     ÖĞRENMEK İSTEDİĞİ KONULARI, O ALANDA İLİM SAHİBİ OLAN  KİMSELERE SORMALIDIR.

2-     BÜTÜN KONULARDA BELLİ  BİR İMAMIN  İCTİHADINI TAKLİD ETMİLİDİR.

3-     UYMAK İSTEDİĞİ BİR MÜCTEHİDİN İCTİHADIYLA AMEL EDEBİLİR.

• İNSANLARIN KENDİ ARALARINDAKİ DÜNYA İLE İLGİLİ İLİŞKİLERİ DÜZENLEYEN  KONULARDA ( MUAMELAT ), İSLAM HUKUKÇULARININ FARKLI GÖRÜŞLERE SAHİP OLMALARI , ESASINDA ÇOK BÜYÜK BİR NİMETTİR.
• İSLAM HUKUKU, BÜTÜN MEZHEPLERİ OLUŞTURAN NAZARİYELERİN, TEORİLERİN TAMAMININ OLUŞTURDUĞU BİR NAZARİYELER, KURAMLAR BÜTÜNÜDÜR.
• İSLAM HUKUKU; HANEFİ, ŞAFİ, MALİKİ, HANBELİ, ZAHİRİ, CAFERİ, ZEYDİ MEZHEPLERİNİ OLUŞTURAN GÖRÜŞLERİN TAMAMINDAN OLUŞMAKTADIR.
• MESELENİN ÇÖZÜMÜNDE KULLANILACAK İCTİHADIN, HANGİ MÜCTEHİDE AİT OLDUĞU ÖNEMLİ DEĞİLDİR.  ÖNEMLİ OLAN, MÜSLÜMANLARIN ÇÖZÜMÜNDE SIKINTIYA DÜŞTÜKLERİ MESELENİN, İSLAMIN KOYDUĞU TEMEL İLKELER IŞIĞINDA ÇÖZÜME KAVUŞMUŞ OLMASIDIR.  BU SEBEPLE, BİR MESELENİN ÇÖZÜMÜNDE, BİR KİMSENİN BELLİ BİR MÜCTEHİDİN YADA MEZHEBİN GÖRÜŞÜ İLE HARAKET ETMEYE ZORLANMASI, İSLAMIN RUHUNA AYKIRIDIR.

*** TAKLİD = BİR KİMSENİN BOYNUNA GERDANLIK TAKMAK, DEMEKTİR.

* TAKLİD; DELİLİNİ BİLMEKSİZİN, BAŞKASININ GÖRÜŞÜYLE AMEL ETMEK, DEMEKTİR.

* TAKLİD; İCTİHADIN KARŞITIDIR.

- MUKALLİD: ORTAYA KONULAN BU SÖZ VEYA TUTUM VE DAVRANIŞ  İLE AMEL EDEN KİMSEYE, MUKALLİD DENİR.

* TAKLİDİN ÇEŞİTLERİ =

1- HÜKÜMDE TAKLİD = DELİLSİZ OLARAK BAŞKASININ GÖRÜŞÜNÜN VE FİKRİNİN BENİMSENİP KABUL EDİLMESİDİR.

2- DELİLDE TAKLİD = HER HANGİ BİR ARAŞTIRMAYA VE İNCELEMEYE GEREK  DUYULMAKSIZIN BAŞKASININ DELİLİNİN KABUL EDİLMESİDİR.

** DELİLDE TAKLİDİN CAİZ OLDUĞU KONUSUNDA İSLAM HUKUKÇULARI ARASINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI YOKTUR.  GÖRÜŞ AYRILIĞI OLAN HUSUS;  DELİLİNİ BİLMEKSİZİN BAŞKASININ GÖRÜŞÜNÜN TAKLİD  EDİLMESİDİRR.

** İCTİHAD DERECESİNE ULAŞMIŞ BİR KİMSENİN, BİR MESELE İLE KARŞILAŞTIĞINDA, O KONUDA İCTİHAD YAPMASI VE İCTİHADININ SONUNDA ULAŞTIĞI HÜKME KENDİSİNİN UYMASI VACİPTİR, ZORUNLUDUR.  BU SEBEPLE, MÜCTEHİDİN KENDİ KANAATI İLE ULAŞTIĞ HÜKMÜ BIRAKIP BAŞKA BİR MÜCTEHİDİ TAKLİD ETMESİ CAİZ DEĞİLDİR.

** İCTİHAD MERTEBESİNE ULAŞMAMIŞ KİMSENİN İSE, AMELİ HÜKÜMLERDE BAŞKASINI TAKLİD ETMESİNİN CAİZ OLUP OLMADIĞI KONUSUNDA, İSLAM HUKUKÇULARININ ÜÇ FARKLI GÖRÜŞÜ VARDIR:

1-     TAKLİD, HİÇ BİR ŞEKİLDE CAİZ DEĞİLDİR.

2-    TAKLİD, VACİPTİR.

3-    MUTLAK MÜCTEHİD OLMAYAN KİMSENİN, DİNİ BAKIMDAN MÜCTEHİD İMAMLARDAN BİRİNİ TAKLİD ETMİSİ VE KARŞILAŞTIĞI MESELENİN HÜKMÜNÜ BİLGİNLERDEN SORMASI GEREKİR.

** MÜSLÜMANLARIN FERİ MESELELERİNDE TAKLİD :

1 – MÜCTEHİDLER : MÜCTEHİDLER İÇİN TAKLİD CAİZ DEĞİLDİR.

2- İCTİHAD YAPACAK DÜZEYDE OLMAYAN BİLGİ SAHİPLERİ:  İCTİHAD EHLİYETİNİ HAİZ OLMAYAN ALİMLERİ TAKLİD ETMEYİP, TABİ OLDUĞU MÜCTEHİDİN  DELİLİNİN NE OLDUĞUNU İNCELEYİP, ARAŞTIRIP BULMASI VE ÖĞRENMESİ GEREKİR.

3- CAHİLLER : BU DURUMDA OLAN KİMSELER İÇİN BİLEN KİMSELERİ TAKLİD KAÇINILMAZDIR VE ZORUNLUDUR.  

** İCTİHAD EDECEK DURUMDA OLMAYAN KİMSE İÇİN, BELİRLİ BİR İMAMI TAKLİD ETMENİN VE ORTAYA ÇIKAN YENİ MESELELERDE HEP AYNI MEZHEBE UYMANIN ĞEREKLİ OLMADIĞI KONUSUNDA, İSLAM HUKUKÇULARI FİKİR BİRLİĞİNE VARMIŞLARDIR.

** ŞEHRİSTANİ : “ HÜKÜMLER SINIRLI, OLAYLAR SINIRSIZ OLDUĞUNA,  SINIRSIZ BİR ŞEYİ SINIRLI BİR ŞEYLE ÇÖZMEK DE MÜMKÜN OLMADIĞINA GÖRE, HER OLAYA VE DURUMA UYGUN BİR KURAL  BULABİLMEK İÇİN İCTİHAD VE KIYAS TAN FAYDALANILMALIDIR.” DEMİŞTİR.

-         ZAMANIN DEĞİŞMESİYLE HÜKÜMLERİN DE DEĞİŞECEĞİ İNKAR EDİLEMEZ.

** İSLAM HUKUKÇULARI, HÜKÜM VERİRKEN  İKİ ÖNEMLİ NOKTAYI ESAS ALMIŞLARDIR :

1-     DİNİN RUHUNA AYKIRI OLMAYACAK.

2-    MÜSLÜMANLARIN ÇIKARINA TERS DÜŞMEYECEK.

** HİCRİ DÖRDÜNCÜ ASINDAN SONRA, İCTİHADA DEĞİL TAKLİDE YÖNELMELİR BAŞLAMIŞTIR.

• İFTA = FETVA VERME.

** TAKLİD DÖNEMİNİN SEBEPLERİ:

1-     İHTİSAR : KAYNAK ESERLERİN ÖZETLENMESİ HAREKETİDİR.

2-    FÜRUU EZBERLEMEYE ÖZEN GÖSTERİP, USÜLÜ TERKETMEK.

3-    TARTIŞMA VE MÜNAKAŞALARIN REVAÇTA OLMASI.

4-    TAMAMEN VEHME DAYANAN VE GERÇEKLEŞMESİ MÜMKÜN OLMAYAN OLAYLAR İÇİN HÜKÜM ARAMAK ( FARAZİ FIKIH ):

** XIX. ASIR, UYANIŞ ÖNCÜLERİ ( MÜCEDDİTLER ).

-         BİR MÜCTEHİD, MÜFTİ ; DİNİ HÜKÜMLERİ KENDİ ANLAYIŞINA GÖRE AÇIKLAYAN KİMSE DEMEKTİR.

Hazırlayan : ramazan saman

Analcı Camii İmam Hatibi.